Mikroelementy – objawy niedoborów

Bywa, że objawy niedoboru mikroelementów mylimy z uszkodzeniami spowodowanymi agrochemikaliami bądź przez insekty. Artykuł pokazuje, jak wyglądają niedobory poszczególnych pierwiastków w różnych uprawach.

RZEPAK

 
MAGNEZ 

Objawy niedoboru magnezu obserwuje się na starszych, dolnych liściach w postaci żółtych, czerwono-purpurowych przebarwień liści z widocznymi charakterystycznymi zielonymi nerwami. (Fot. K+S Polska Sp.

 
SIARKA 

Symptomy niedoboru siarki występują przede wszystkim na młodych liściach w postaci chlorozy (jasnozielone, jasnożółte i częściowo czerwone przebarwienia) oraz łyżeczkowanej deformacji liści. Rozwój rośliny jest znacznie spowolniony, a łuszczyny ulegają deformacji (Fot. T.L. Roberts (IPNI)).

 
BOR 

Pierwsze objawy niedoboru boru obserwuje się jesienią w korzeniach, kiedy to w miękiszu powstają puste przestrzenie, a same korzenie są krótsze. Wiosną brzegi najstarszych liści przebarwiają się na fioletowo-czerwono i są zawinięte. Deficyt boru objawia się także słabym pyleniem oraz małą liczbą łuszczyn (Fot. D.L. Armstrong (IPNI)).

Widoczny brak wykształconych łuszczyn rzepaku (Fot. K+S Polska Sp. z o.o.).

Charakterystyczne pęknięcie w dolnej części łodygi rzepaku (Fot. Ekoplon).

Puste przestrzenie w korzeniu rzepaku obserwowane w okresie jesiennym (Fot. Ekoplon).

 

ZBOŻA

 
MANGAN 

Bierze udział w reakcjach fotosyntezy, tworzenia chlorofilu oraz syntezie białek i witaminy C. Najczęstszym objawem niedoboru manganu jest sucha plamistość liści. Porażenie występuje na liściach flagowych i podflagowych w postaci jasnobrązowych przebarwień, które stopniowo zajmują całą blaszkę liścia. Fot. U.S. Sadana (IPNI)

 
MAGNEZ 

Magnez jest niezbędnym elementem składowym chlorofilu, zielonego barwnika odpowiedzialnego za fotosyntezę. Niedobór magnezu występuje najczęściej na liściach starszych w postaci ciemnozielonych plam, tzw. marmurkowatość lub pasiastość liści. Zmiany postępują od szczytów i brzegów do nasady liści, zajmując z czasem całą powierzchnię liścia.

 
MIEDŹ 

Bierze udział w metabolizmie azotu w roślinie. Niedobór miedzi powoduje zmniejszone pobieranie azotu oraz gorsze przezimowanie zbóż. Charakterystycznym objawem jest bielenie kłosów (choroba nowin) oraz skręcanie się liści. Fot. J.D. Beaton (IPNI)

 

KUKURYDZA 

 
CYNK 

Objawami niedoboru cynku są białe pasy wzdłuż nerwu głównego, oraz żółte lub białe zabarwienia całej powierzchni najmłodszych liści. W późniejszych fazach rozwojowych obserwuje się nekrozy na starszych liściach. Fot. M.K. Sharma and P. Kumar (IPNI)

 
MIEDŹ 

Kukurydza jest bardzo wrażliwa na brak miedzi. Niedobór powoduje zwijanie, bielenie i zamieranie liści. Fot. T. Yamada (IPNI)

 
MAGNEZ 

Przy niedoborze magnezu liście kukurydzy wskazują przebarwienia żółto-blade, aż do czerwonych po bocznych stronach liści. W późniejszym rozwoju brak magnezu powoduje słabo wykształcone kolby i gorsze uziarnienie. Fot. M.K. Sharma and P. Kumar (IPNI)

 
FOSFOR 

Cechą charakterystyczną dla niedoboru fosforu w kukurydzy są czerwono-purpurowe przebarwienia na brzegach liści. Fot. D. Florence (IPNI)

 

ZIEMNIAK 

 
POTAS 

Niedobór tego pierwiastka powoduje ciemne, brunatne plamki widoczne po obu stronach liści. Charakteryzuje się przedwczenym obumieraniem łętów, skróceniem okresu wegetacji oraz większą ilością małych bulw. Fot. T. Tindall (IPNI)

 
SIARKA 

Siarka wpływa korzystnie na zawartość białka oraz wartość smakową bulw. Objawami niedoboru siarki są jasno-żółte przebarwienia, które w rezultacie są mniejsze i mają zahamowany wzrost. Fot. J.E. Espinosa (IPNI)

 
CYNK 

Cynk wpływa korzystnie na zawartość skrobii w ziemniakach. Brak tego pierwiastka odpowiada za skręcanie się oraz zasychanie brzegów młodych liści. Fot. K.K. Sharma (IPNI)

 

BURAK

 
POTAS 

Pod względem ilościowym najważniejszy składnik pokarmowy dla tej uprawy głównie akumulowany w masie liści. Wpływa na zawartość cukru i wysokość plonów. Rośliny cierpiące na deficyt potasu mają pofałdowane liście z licznymi nekrotycznymi plamkami, zmienione brzegi i zaschnięte wierzchołki liści. Fot. M. Hasegawa (IPNI)

 
BOR 

Pierwsze objawy niedoboru obserwowane są już na najmłodszych liściach, które wyrastają bardzo ciasno, są podłużne i poskręcane. Z czasem liście brunatnieją i zamierają jest to tzw. „zgorzel liści sercowych”. Kolejnym etapem choroby jest sucha zgnilizna korzeni, prowadząca do pękania główki korzenia, czernienia i gnicia korzeni. Skutkiem niedoboru boru są również znaczne straty plonu oraz obniżenie zawartości cukru w korzeniach.

 

OBJAWY NIEDOBORU BORU

  • zahamowanie wzrostu roślin
  • redukcja rozgałęzień bocznych
  • zredukowane pylenie
  • czerwono-fioletowe chlorozy na brzegach liści
  • zaburzenia gospodarki wodnej
  • usychanie młodych liści
  • w rzepaku: słabe zawiązywanie się łuszczyn, słabo wykształcone nasiona
  • w buraku cukrowym: zgorzel liści sercowych
  • w rzepaku: puste przestrzenie w korzeniu

BOR W ROŚLINACH UPRAWNYCH

  1. stymuluje zapylanie i zawiązywanie owoców
  2. wpływa na transport, przemieszczanie się cukrów i innych metabolitów roślinnych
  3. w strączkowych: poprawia symbiotyczne wiązanie azotu
  4. w motylkowych: poprawia kształtowanie bakterii brodawkowych
  5. wpływa na procesy syntezy białka

OBJAWY NIEDOBORU CYNKU

  • zahamowanie wzrostu roślin
  • drobnienie liści
  • chlorozy liści
  • białe lub żółte smugi między nerwami liści
  • obumieranie liści I młodych pędów

CYNK W ROŚLINACH UPRAWNYCH

  1. wpływa na stabilny wzrost i rozwój
  2. wpływa na powstawanie białek
  3. uczestniczy w syntezie chlorofilu
  4. poprawia zdolność kiełkowania nasion
  5. wspomaga koncentrację składników jakościowych (witamina C, B i D)

OBJAWY NIEDOBORU MIEDZI

  • bielenie młodych listków w uprawach zbóż
  • chloroza starszych liści
  • zwijanie się liści wzdłuż włókien
  • słabo wykształcony kłos i wiecha
  • słabo wypełnione kłosy
  • w drzewach owocowych widoczny nieprawidłowy rozwój kwiatostanu i owoców

MIEDŹ W ROŚLINACH UPRAWNYCH

  1. powoduje aktywację wielu enzymów
  2. uczestniczy w syntezie chlorofilu oraz w procesie fotosyntezy
  3. wspomaga metabolizm związków azotowych
  4. stanowi podstawowy czynnik optymalnego pobierania mineralnego azotu
  5. w zbożach: wpływa stymulująco na ilość i jakość ziarna
  6. w motylkowych: odpowiada za kształtowanie bakterii brodawkowych

OBJAWY NIEDOBORU MANGANU

  • w zbożach i innych trawiastych: chlorozy i nekrozy liści
  • w uprawach owsa: szara plamistość liści (szare paski na spodzie liści)
  • zaburzenia gospodarki wodnej
  • zasychanie liści

MANGAN W ROŚLINACH UPRAWNYCH

  1. powoduje aktywację wzrostu rośliny
  2. bierze udział w syntezie chlorofilu oraz w procesie fotosyntezy
  3. wpływa na procesy syntezy białka
  4. wspomaga metabolizm związków azotowych
  5. stanowi istotny element biosyntezy kwasów tłuszczowych
  6. poprawia wzrost korzeni bocznych
  7. wspomaga koncentrację składników jakościowych (np. witamina C)

OBJAWY NIEDOBORU FOSFORU

  • kukurydza: fioletowo-purpurowe przebarwienia na liściach
  • zahamowanie wzrostu roślin
  • „sztywny pokrój” roślin
  • zamieranie pąków oraz łuszczyn
  • skrócenie pędów roślin
  • słaby rozwój systemu korzeniowego
  • obniżenie MTZ

FOSFOR W ROŚLINACH UPRAWNYCH

  1. regeneracja uszkodzeń pozimowych
  2. prawidłowy rozwój systemu korzeniowego
  3. bierze udział w powstawaniu białka
  4. prawidłowe zawiązanie liczby nasion

OBJAWY NIEDOBORÓW AZOTU I MAGNEZU

  • chloroza międzynaczyniowa
  • spadek liczby kłosów
  • obniżenie MTZ
  • obniżenie zawartości białka
  • blednięcie i zwijanie brzegów liści
  • zamieranie starszych liści rzepaku

OBJAWY NIEDOBORÓW FOSFORU I POTASU W ROŚLINACH

  • ciemnobrunatne zabarwienie liści
  • karłowacenie liści
  • „sztywny pokrój” roślin
  • obniżenie MTZ oraz zawartości białka
  • zahamowanie wzrostu roślin
  • słabo wykształcony system korzeniowy

 

 

 

Polecane produkty