Szkodniki zbóż jesienią

Według najnowszych badań na polach zbożowych w Polsce możemy spotkać ponad 30 gatunków szkodników. W ostatnich dniach nasi doradcy terenowi informują o występowaniu nie tylko mszyc, ale również skoczków, łokasia garbatka, ploniarki zbożowej czy rolnic. Zobaczmy, jak je rozpoznać i jakiego rodzaju szkody powodują.Do najliczniej występujących szkodników należą:

mszyca czeremchowo-zbożowa

Opis szkodnika: osobniki dorosłe osiągają długość 1,6-2,4 mm. Mają one czarną głowę, tułów i syfony, a ich odwłok jest oliwkowozielony z brązowymi płytkami bocznymi. Larwy są koloru zielonego.

Szkodliwość: obie formy są szkodliwe, ponieważ wysysają soki z tkanek roślin. Ich masowe występowanie obniża plon, a w przypadku braku wilgoci w glebie straty są jeszcze większe. Groźniejsza jest szkodliwość pośrednia, ponieważ mszyce są nosicielami wirusa powodującego żółtą karłowatość jęczmienia. Plantacje zaatakowane mszycą oprócz niższego plonu charakteryzują się również obniżoną zimotrwałością.

Monitoring: w celu stwierdzenia występowania nalotu mszyc należy obserwować głownie dolną część blaszki liściowej. Próg ekonomicznej szkodliwość zaczyna się już od 5 osobników na jedno źdźbło.

Mszyca czeremchowo-zbożowa. Fot. Tomasz Klejdysz

SKOCZEK SZEŚCIOREK

Opis szkodnika: postać dorosła osiąga maksymalnie 4 mm długości. Forma występująca jesienią jest szara. Posiada dwie pary skrzydeł, trzecia zaś służy do skakania. Larwy wykazują podobieństwo do form dorosłych, lecz są znacznie mniejsze, bezskrzydłe, o jaśniejszym zabarwieniu.

Szkodliwość: oprócz wysysania soków komórkowych z liści i pochew liściowych skoczki wytwarzają spadź, która jest pożywką dla wielu gatunków grzybów. Poza tym przenoszą wiele groźnych chorób, takich jak np. karłowatość pszenicy.

Monitoring: pomimo niewielkich rozmiarów żerujące owady łatwo wypatrzeć, gdyż skaczą, uciekając przed zbliżającym się zagrożeniem.

Skoczek sześciorek. Fot. Tomasz Klejdysz

ŁOKAŚ GARBATEK

Opis szkodnika: osobnik dorosły to chrząszcz o długości od 12-16 mm o czarnym ubarwieniu ciała. Larwa zaś przednią część ma kasztanowobrązową, pozostałą zaś – żółtą. Osiąga rozmiar do 3 cm. Posiada silnie rozbudowany aparat gębowy typu gryzącego oraz spłaszczoną głowę ułatwiającą drążenie tuneli w glebie.

Szkodliwość: szkodliwe są głównie owady w stadium larwy, które drążą one kanały w glebie. W dzień schowane pod powierzchnią ziemi, natomiast nocą żerują na młodych liściach zbóż. Ich negatywne działanie jeszcze bardziej wzrasta wiosną.

Monitoring: należy wypatrywać uszkodzeń młodych liści oraz występowania w pobliżu małych otworów w glebie o średnicy ok. 6 mm, będących wejściem do korytarzy. Próg ekonomicznej szkodliwości to 2 larwy bądź 4 uszkodzone rośliny na 1 m kw.

Łokaś garbatek, larwa. Fot. Tomasz Klejdysz

Ploniarka zbożowa

Opis szkodnika: szkodliwe są larwy o ciele smukłym, które osiągają długość do 4,5 mm. W trakcie rozwoju zmieniają barwę – na początku jest biała, a w późniejszych fazach żółtawozielona.

Szkodliwość: żerują na młodych roślinach zbóż, uszkadzając ich liść sercowy oraz zawiązki liści wewnętrznych. Uszkodzone liście żółkną i dają się łatwo wyciągnąć. Pogryzione oziminy zamierają lub nadmiernie się krzewią.

Monitoring: aby zapobiec atakowi szkodnika, należy wypatrywać nalotu muchówek, czyli form dorosłych o czarnej barwie i długości 2 mm, bądź objawów żerowania larw. Próg ekonomicznej szkodliwości wynosi 6 jaj.

Ploniarka zbożowa. Fot. Krzysztof Bzdęga

ROLNICE

Opis szkodnika: gąsienica jest formą szkodliwą, może osiągnąć rozmiar nawet do 60 mm. Ubarwienie ciała jest oliwkowoszare, z silnym woskowym połyskiem. W sytuacji zagrożenia zwija się spiralnie.

Szkodliwość: powoduje ogromne straty, które występują na początku rozwoju rośliny uprawnej. Poprzez wyjadanie całych roślin sprawia, że pojawiają się puste place.

Monitoring: podstawą monitoringu prowadzonego w celu znalezienia gąsienic jest obserwowanie – szczególnie od brzegów pól – czy nie zanikają rośliny oraz wykopki w ziemi na kilka, kilkanaście cm. Próg ekonomicznej szkodliwości to 6 gąsienic przed siewem.

Rolnica. Fot. Tomasz Klejdysz

Powyższe szkodniki od początku prowadzenia jesiennego monitoringu pojawiały się w większym bądź mniejszym nasileniu, ale w całym kraju. Wykonując zabiegi dokarmiające rośliny czy zabezpieczające przed chorobami grzybowymi, pamiętajmy również o zwróceniu uwagi na szkodniki i dodaniu w razie konieczności insektycydu.

Inne SZKODNIKI

 

LENIE

Próg ekonomicznej szkodliwości: 50 larw na 1 m2.

Lenie - imago. Fot. Grzegorz Pruszyński

 

 

 

Lenie - larwy. Fot. Grzegorz Pruszyński

ŚMIETKA OZIMÓWKA

Próg ekonomicznej szkodliwości: 10 roślin uszkodzonych na 30 badanych lub 80 larw na 1 m2.

 

Śmietka ozimówka. Fot. Grzegorz Pruszyński

Polecane produkty