Forum wiedzy Bakto ProFOS

Jaką rolę odgrywa fosfor jesienią?

Szacuje się, że zboża podczas jesiennej wegetacji potrzebują od 8 do 16 kg fosforu na 1 ha, w zależności od terminu siewu.  Mimo, że wydaje nam się, że jest to dość mała ilość, to składnik ten jest niezbędny do rozwoju początkowego i odgrywa strategiczną rolę w walce o przyszły plon. Już na starcie odpowiada za rozwój korzeni, co ma kluczowe znaczenie dla pobierania także pozostałych składników pokarmowych, a następnie ich akumulacji w węźle krzewienia. Jesienią, zboża przechodzą przez pierwszą z trzech krytycznych faz zapotrzebowania na fosfor. Kolejne fazy największej wrażliwości na niedobór tego składnika to wiosenne ruszenie wegetacji oraz nalewanie ziarna. W związku z tym, optymalizacja dostępności fosforu powinna stać się priorytetem na każdym polu.

Po czym poznać, że roślinom brakuje fosforu?

Pierwsze objawy niedoboru fosforu są dość niespecyficzne. Objawiają się ciemnym zabarwieniem starszych liści. Kolor ten jest wynikiem wysokiego stężenia chlorofilu
w zredukowanych powierzchniowo liściach. Dopiero w późniejszym etapie, na skutek nagromadzenia nieprzetworzonych w skrobię cukrów, dochodzi do produkcji antocyjanów, widocznych jako purpurowo fioletowe plamy lub smugi na liściach. Poza tym, na brak fosforu wskazuje także wolny rozwój początkowy, a wraz z nim słaby korzeń i krzewienie. Poza tym, przebarwione liście są mniejsze i drobne, a pędy krótkie i cienkie. Przy silnym niedożywieniu fosforem, następuje zahamowanie wzrostu części nadziemnych, a rośliny przybierają karłowaty pokrój. Obserwuje się wówczas przerzedzone plantacje, a także ograniczone kwitnienie i zawiązywanie ziarniaków. W skrajnych wypadkach, poważne niedożywienie skutkuje pustymi kłosami.

Jakie czynniki utrudniają pobieranie fosforu przez rośliny?

Rośliny pobierają fosfor wyłącznie w formie ortofosforanów.  Ogromny wpływ na ich pobieranie ma odczyn gleby. Przy pH 6,5-7,0 pobieranie fosforu jest najbardziej optymalne. Natomiast w podłożu o odczynie poniżej pH 5,0, tworzy on nierozpuszczalne połączenia z glinem oraz żelazem, natomiast przy wyższym pH bliżej 7,0 łączy się z jonami wapnia, tworząc nierozpuszczalną sól wapniowo-fosforanową.

Poza tym, ograniczenia w pobieraniu fosforu występują na glebach ubogich w ten pierwiastek, podczas suszy, a także przy nadmiarze wody. Co ważne, najczęściej pierwsze niedobory fosforu obserwuje się podczas niskich temperatur, ponieważ zimna gleba obniża aktywność korzenia, utrudniając transport tego pierwiastka. Jest on także trudno pobierany na glebach ubogich w potas, magnez, oraz przy nadmiarze cynku.

Jak radzono sobie do tej pory, aby zapewnić roślinom odpowiednią ilość fosforu?

Można pokusić się o stwierdzenie, że radzono sobie bardzo słabo… Dostarczenie fosforu roślinom zwłaszcza na glebach ubogich w ten pierwiastek jest bardzo trudne. Pierwiastek ten jest bardzo kapryśny, a jego dostępność z nawozów mineralnych jest dramatycznie niska i w najlepszym wypadku oscyluje w granicach 20-30%.

Co można zrobić, żeby wykorzystać duże ilości fosforu znajdujące się w glebie w postaciach nieprzyswajalnych dla roślin?

Powołując się na literaturę naukową, gleba zawiera ok. 1,5-2,5 t/ha fosforu. Tyle, że zdecydowana większość z tego występuje w formie niedostępnej.  Badanie 10 próbek gleby w 2024 r. przez firmę Chemirol wykazało, że średnia zawartość  fosforu w badanej glebie wyniosła 3,1 t/ha. Z czego tylko ok 20% znajdowało się w formie przyswajalnej. W celu uwolnienia zablokowanego potencjału, rekomendujemy wykonanie aplikacji mikrobiologicznego produktu Bakto ProFOS.

Jak działa Bakto ProFOS?

Zawarte w produkcie wyselekcjonowane szczepy bakterii Bacillus, enzymatycznie rozpuszczają niedostępne dla roślin sole fosforanowe. Preparat działa bardzo szybko. Udowodnione jest, że już 16 dnia po aplikacji, następuje znaczna poprawa dostępności jonów ortofosforanowych, a więc form przyswajalnego przez rośliny fosforu. Dzięki temu, stosowanie produktu przed lub po siewie, gwarantuje wysoki poziom odżywienia tym składnikiem, już na starcie. Dostarcza on niezbędny zastrzyk energii do rozwoju i budowy korzeni oraz liści na początku wegetacji.

Dostępny jest również w późniejszym okresie, podczas kwitnienia i dojrzewania. Badanie przeprowadzone w 2022 r na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu wykazało, że aplikacja Bakto ProFOS, spowodowała wzrost zawartości przyswajalnych ortofosforanów na glebach lekkich i średnich, podnosząc poziom fosforu średnio, aż o 4,42 P₂O₅ mg/100g gleby. Co w przeliczeniu na powierzchnię 1 hektara warstwy ornej, daje ok. 132 kg dodatkowego fosforu. Natomiast doświadczenie przeprowadzone w 2024 r na glebach ciężkich wykazało wzrost dostępnego fosforu o 5,35 mg/100 g gleby, czyli ok. 241 kg dodatkowego fosforu.

Czy po jego zastosowaniu zwiększa się również dostępność innych makroskładników występujących w glebie?

Na uwagę zasługuje fakt, że w badaniu z 2022 r. wzrósł także poziom potasu o 106 kg, azotu o 9 kg oraz wapnia o 190 kg w przeliczeniu na powierzchnię 1 ha. W badaniu gleb ciężkich z 2024 r. oszacowano, że na pow. 1 ha, dodatkowo przybyło aż 440 kg wapnia odżywczego.

Jak i w jakich ilościach aplikować środek? Jak często należy powtarzać zabieg?

Rekomendowana dawka do jednorazowej aplikacji Bakto ProFOS to 1 l/ha. Zabieg należy wykonać tuż przed lub po siewie, a także we wczesnych fazach rozwojowych. Wielkim ułatwieniem jest możliwość mieszania produktu z większością pestycydów i nawozów dolistnych. Zabieg wykonuje się 1 raz w sezonie wegetacyjnym.

Czy przy jego stosowaniu wymagane są jakieś specjalne warunki pogodowe?

Produkt Bakto ProFOS stworzony jest w zaawansowanej technologii endospor, dzięki której aplikację doglebową przeprowadza się bez względu na panujące warunki. Natomiast, w przypadku stosowania pogłównego na wschodzące rośliny, dla wzmocnienia efektu, polecamy dodatek kwasów humusowych zawartych w Naturvital-Plus.

Jakie korzyści finansowe można uzyskać, stosując Bakto ProFOS?

Na podstawie informacji z badań ścisłych, zarówno na glebach średnich i ciężkich, przedsiewną dawkę nawozów PK, można z powodzeniem obniżyć o połowę, a w niektórych wypadkach, zastosować tylko niewielka dawkę startową. Według naszych obserwacji, największe ilości fosforu są możliwe do uzyskania na stanowisku o uregulowanym odczynie gleby. Zatem, w celu precyzyjnego określenia korekty nawożenia, najlepiej byłoby przenalizować aktualne wyniki badań gleby i na tej podstawie podjąć właściwą decyzję. Ponadto, można także pozostawić nawożenie fosforowe bez zmian i skorzystać na zwiększeniu wydajności plonowania.

Na zakończenie, warto dodać, że produkt Bakto ProFOS, premiowany jest voucherem na bezpłatne badania gleby, jako jeden z podstawowych filarów żyznej gleby. Gwarantuje to optymalizację dawki nawozu i dobranie odpowiedniego nawożenia.

Monika Figlewska, Technical Manager, Chemirol Biologiczny