Pszenżyto ozime jako skrzyżowanie dwóch zbóż. Jak definiujemy i czym się charakteryzuje?

Pszenżyto ozime to gatunek zboża, który stanowi obecnie polską specjalność. Jego rola w polskich uprawach wzrasta z roku na rok. Dodatkowo w skali światowej to właśnie w Polsce produkowana jest około 1/3 globalnych zbiorów pszenżyta. To nie koniec. W Polce również po raz pierwszy pojawiły się komercyjne odmiany pszenżyta. Jej zaczątek wywodzi się z idei stworzenia wysoko pożywnej i bogatej w składniki odżywcze paszy dla zwierząt, przy stosunkowo niskich kosztach produkcji.

Pszenżyto to połączenie jakości pszenicy i odporności żyta

U podstaw powstania tego skrzyżowania pszenicy z żytem leżało właśnie to przekonanie, że dokona się połączenie w jednym organizmie roślinnym wszystkich korzystnych cech obydwu gatunków. Głównie chodziło o wysoką jakość i walory ziarna pszenicy oraz wytrzymałość, odporność żyta, która stawia czoła wielu niekorzystnym warunkom atmosferycznym i chorobom.

Siew pszenżyta miał stanowić gatunek idealny i jak najbardziej -w dużej części - hodowcom udało się ten stan rzeczy osiągnąć

Uprawa pszenżyta jest bardziej odporna, lepiej radzi sobie niż słabsza pszenica. Ma też większą tolerancję na okresowe niedobory wody niż wysoce podatna na nie pszenica. Dodatkowo pszenżyto ozime to wysoka plenność i dobra jakość ziarna. Ziarno pszenżyta zawiera duże ilości białka o korzystnej strukturze aminokwasów.

Najczęstsze zastosowanie pszenżyta – gdzie i jak jest wykorzystywane?

Pszenżyto ozime to roślina uprawna, której głównym zastosowaniem – zgodnie z jego powyższą historią – jest wytworzenie ziarna paszowego. Ze względu na wspomnianą zawartość białka i małą zawartość substancji antyżywieniowych pszenżyto służy doskonale jako pasza dla bydła, trzody chlewnej, owiec czy ptactwa.

Niektóre odmiany pszenżyta – uprawiane obecnie – znajdują również zastosowanie w wypiekach chleba na drożdżach, bez zakwaszania. Ziarno chlebowe, bo tak zwana jest ta odmiana pszenżyta, zawiera białka glutenowe i ich mąkę.

Kiedy siać pszenżyto i jak wygląda jego uprawa?

Pszenżyto i jego optymalny termin siewu zależy przede wszystkim od regionu Polski. Przyjmuje się, że siew rozpoczyna się od 5 września, od chłodniejszych regionów Polski. Północno-wschodnia część Polski powinna rozpocząć obsiew pszenżytem do około 20 września. W centralnej Polsce siew pszenżyta można świadomie wydłużyć do połowy trzeciego kwartału. Najdłuższy termin na siew pszenżyta w Polsce mają rolnicy w zachodniej i południowej części kraju – aż do 5 października.

Co więc jest szczególnie ważne przy uprawie pszenżyta?

Przede wszystkim wymagania i warunki wodne są przy tej uprawie istotne. Plony pszenżyta spadają, gdy obserwowany jest spadek ilości opadów w danym roku, zwłaszcza na lżejszych glebach. Należy liczyć się z tym ryzykiem. Największe wodne wymagania pszenżyta mają miejsce w okresie jego krzewienia. Pszenżyto preferuje równomierne opady i stonowaną, co do zmiennościpogodę. Dużym atutem pszenżyta jest za to jego zimotrwałość, bowiem większość z odmian dobrze zimuje na terenie całej Polski.

Sprawdź także: