Rzepak

Jesienne odchwaszczanie rzepaku – dlaczego nie warto odkładać zabiegu do wiosny?

Rzepak ozimy to uprawa, która wymaga szczególnej uwagi już od pierwszych dni po siewie. Młode rośliny charakteryzują się stosunkowo powolnym początkowym wzrostem, przez co są niezwykle wrażliwe na konkurencję ze strony niepożądanej roślinności. Dlatego jesienne odchwaszczanie rzepaku stanowi absolutny fundament budowania wysokiego potencjału plonotwórczego. Odkładanie tego zabiegu na wiosnę to duży błąd agrotechniczny, który może skutkować osłabieniem plantacji, złym przezimowaniem i nieodwracalnymi stratami w plonie. Kluczem do sukcesu jest odpowiednio wczesna ochrona herbicydowa rzepaku, która eliminuje konkurentów rośliny uprawnej jeszcze zanim staną się one realnym zagrożeniem.

jesienne odchwaszczanie rzepaku

Dlaczego chwasty są największym zagrożeniem już jesienią?

Jesienią wegetacja rzepaku powinna skupiać się na rozbudowie silnego, palowego systemu korzeniowego oraz wykształceniu grubej szyjki korzeniowej i odpowiedniej rozety liściowej, co warunkuje mrozoodporność. Chwasty w rzepaku rosną w tym okresie niezwykle dynamicznie, nierzadko szybciej niż sama roślina uprawna. Konkurują one z rzepakiem o ograniczone zasoby: światło słoneczne, wodę zmagazynowaną w glebie oraz cenne składniki pokarmowe, zwłaszcza azot.

Zbyt silna presja zachwaszczenia powoduje „wyciąganie się” rzepaku w górę i niebezpieczne wyniesienie pąka wierzchołkowego, co drastycznie obniża jego szanse na przetrwanie zimy. Ponadto, odchwaszczanie rzepaku jesienią jest po prostu skuteczniejsze – młode chwasty (znajdujące się w fazie liścieni do pierwszych liści właściwych) są dużo bardziej wrażliwe na zaaplikowany herbicyd do rzepaku. Wiosną wyrośnięte i zahartowane rośliny stają się trudniejsze do zwalczenia, a wachlarz dostępnych substancji aktywnych mocno się zawęża.

Jakie chwasty najczęściej występują w rzepaku ozimym?

Na plantacjach możemy spotkać niezwykle zróżnicowane spektrum roślin, które w uproszczeniu dzielimy na dwie grupy:

  1. Chwasty dwuliścienne w rzepaku – to najliczniejsza i najtrudniejsza do wyeliminowania kategoria. Należy tu wymienić przede wszystkim niezwykle uciążliwą przytulię czepną, która potrafi doprowadzić do wylegania całego łanu. Inne powszechne zagrożenia to szybko rosnący fiołek polny, wysoce konkurencyjny mak polny, drobny lecz uciążliwy bodziszek drobny, a także powszechne rumianowate (np. maruna bezwonna czy rumianek pospolity) oraz zróżnicowane przetaczniki. Nie można również zapominać o roślinach kapustowatych – takich jak tasznik pospolity – które mogą pełnić rolę rezerwuaru i wektora dla niebezpiecznych chorób rzepaku (np. kiły kapusty).
  2. Chwasty jednoliścienne w rzepaku – główny problem stanowią tu samosiewy zbóż, zwłaszcza gdy rzepak wysiewany jest bezpośrednio po pszenicy lub jęczmieniu. Jesienią masowo wschodzące zboża to olbrzymia konkurencja o wodę.
Chwast Termin wschodów Znaczenie gospodarcze Dlaczego warto zwalczać jesienią
Przytulia czepna Jesień/wiosna Silna konkurencja o światło, powoduje wyleganie i utrudnia zbiór rzepaku Jesienią młode siewki wykazują najwyższą wrażliwość na substancje czynne
Fiołek polny Jesień/wiosna Pobiera z gleby ogromne ilości azotu; obniża potencjał plonowania Szybko buduje głęboki system korzeniowy; wiosną trudny do usunięcia
Samosiewy zbóż Wczesna jesień Rosną błyskawicznie i agresywnie, zagłuszając rzepak i pobierając wodę Silnie hamują rozwój odpowiedniej rozety liściowej przed spoczynkiem zimowym
Mak polny Głównie jesień Niezwykła konkurencyjność i ogromna produkcja nasion zachowujących żywotność latami Zabieg powschodowy w początkowych fazach wzrostu maku pozwala w pełni go zneutralizować
Tasznik pospolity Jesień/wiosna Sprzyja szybkiemu rozwojowi niebezpiecznych chorób roślin krzyżowych Posiada krótki cykl rozwojowy – potrafi zakwitnąć i wydać nasiona jeszcze jesienią

Kiedy wykonać jesienny zabieg herbicydowy?

Dylemat rolnika kiedy odchwaszczać rzepak, sprowadza się najczęściej do wyboru między strategią posiewną (doglebową) a powschodową (nalistną). Coraz większą popularność wśród profesjonalistów zyskuje powschodowe zwalczanie chwastów w rzepaku, ponieważ pozwala ono ocenić rzeczywisty stopień i rodzaj zachwaszczenia, a następnie precyzyjnie zaaplikować środek celujący w konkretny problem.

Optymalnym momentem na wykonanie takiego zabiegu jest faza od w pełni rozwiniętych liścieni rzepaku do fazy kilku liści właściwych (zwykle BBCH 10–18). Właśnie wtedy chwasty znajdują się we wrażliwych stadiach rozwoju (często to faza liścieni lub 2–4 liści właściwych), co znacznie zwiększa skuteczność aplikacji.

Od czego zależy skuteczność odchwaszczania rzepaku?

Wysoka skuteczność zabiegu to wynik zgrania kilku ważnych parametrów. W przypadku metod powschodowych aplikujących herbicyd jesienny rzepak ogromne znaczenie ma odpowiednia temperatura otoczenia (najlepsze efekty uzyskuje się aplikując preparaty podczas aktywnego wzrostu roślin, zazwyczaj w temperaturze powyżej 8–10 °C).

Kolejne ważne czynniki to trafne rozpoznanie dominujących gatunków, dobór odpowiedniej dawki dopasowanej do skali zachwaszczenia oraz doskonała jakość oprysku zapewniająca precyzyjne pokrycie chwastów cieczą roboczą.

Jak dobrać technologię herbicydową do stanowiska?

Każde pole jest inne, a kompleksowa technologia herbicydowa rzepaku musi uwzględniać wcześniejszy płodozmian i historię zachwaszczenia danego areału. Analiza tych danych to podstawa wyboru preparatów o konkretnym mechanizmie działania układowego lub doglebowego. Po więcej wskazówek zapraszamy do dedykowanego materiału: Technologia ochrony herbicydowej rzepaku. Z kolei cenne informacje o fizjologii powstawania zachwaszczenia i metodach zwalczania znaleźć można m.in. na stronach naszego artykułu o ochronie herbicydowej rzepaku.

Technologie CHEMIROL do jesiennego odchwaszczania rzepaku

Jako firma z bogatym zapleczem i ekspert w dziedzinie upraw rolniczych, dostarczamy plantatorom najwyższej klasy rozwiązania, które wspierają opłacalne i zrównoważone rolnictwo. W ofercie firmy Chemirol dostępne są doskonałe środki umożliwiające dobranie idealnej strategii dla każdego stanowiska.

Znakomitą propozycją dostępną w naszej ofercie jest zestaw Narrator Pak. To kompleksowe, nalistne rozwiązanie stworzone na bazie połączonego działania chlopyralidu i pikloramu. Pakiet ten to bardzo pewne, elastyczne narzędzie w rękach każdego rolnika. Wyróżnia się bezkompromisową skutecznością w ograniczaniu silnie konkurujących roślin, działając błyskawicznie na takie agrofagi jak przytulia czepna, chaber bławatek oraz uciążliwa maruna bezwonna.

W portfelu naszych najwyższej jakości rozwiązań powschodowych znajdą Państwo również herbicyd El Camino 30 SL. Ten nowoczesny preparat (oparty na aminopyralidzie) gwarantuje doskonałe zwalczanie groźnych chwastów dwuliściennych od samego początku jesiennej wegetacji. Preparat wnika w struktury chwastów zarówno przez liście, jak i korzenie, skutecznie eliminując m.in., mak polny, rumianek pospolity i tasznika, tworząc rzepakowi wspaniałe warunki do wzrostu.

Rolnikom poszukującym gotowych strategii łączących wczesne działanie nalistne z długotrwałą doglebową ochroną polecamy z kolei pakiet Narrator MEZZO Pak. Zawiera on dodatkowo metazachlor, co poszerza spektrum działania oraz zapobiega wtórnym wschodom chwastów przez dłuższy czas od wykonanego zabiegu.

Skorzystaj z rozwiązań, które budują wysoki plon już od siewu i zapewnij swojej plantacji idealny start. Dowiedz się więcej i wejdź na stronę kampanii: Start rzepaku bez konkurencji.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy wykonać odchwaszczanie rzepaku?

Najlepszym terminem na zwalczenie uciążliwego zachwaszczenia w tej uprawie jest jesień. Zabieg należy wykonać do 3 dni po siewie (doglebowo) lub po pojawieniu się pierwszych chwastów i wykształceniu przez rzepak pierwszych liści właściwych, np. w fazach BBCH 10–18 w przypadku oprysków powschodowych. 

Czy można w pełni zwalczać chwasty jesienią?

Zdecydowanie tak. Prawidłowo przeprowadzona, kompleksowa jesienna ochrona herbicydowa pozwala wyeliminować problem na tyle wcześnie, że rzepak może bez konkurencji w pełni zbudować swoją masę liściową i system korzeniowy. W ten sposób unikamy wysoce kosztownych poprawek wiosennych, które stanowią ostateczność. 

Jakie chwasty są najgroźniejsze dla rzepaku?

W uprawie rzepaku największe szkody wyrządzają konkurencyjne i ekspansywne chwasty dwuliścienne, takie jak przytulia czepna, fiołek polny, mak polny czy chaber bławatek. Równie groźne (ze względu na pobór wody i zagłuszanie placowe łanu) są szybko rosnące jednoliścienne samosiewy zbóż z upraw przedplonowych. 

Co zrobić, gdy chwasty pojawiły się po siewie?

Jeśli chwasty ominęły jesienne zabiegi doglebowe lub pojawiły się w dużej liczbie, najlepiej odczekać aż osiągną fazę liścieni do pierwszych liści właściwych, a rzepak wykształci odpowiednie stadium (z reguły BBCH 10–18). Wtedy zaleca się wykonać zabieg interwencyjny herbicydami nalistnymi o działaniu systemicznym. 

Jak dobrać technologię herbicydową?

Należy szczegółowo lustrować własne pola i monitorować historię zachwaszczenia. Jeżeli najtrudniejszym przeciwnikiem jest np. fiołek polny czy mak polny, należy szukać substancji ukierunkowanych na te konkretne agrofagi, dopasowując jednocześnie typ zabiegu (doglebowy/nalistny) do specyfiki uprawy i warunków pogodowych panujących jesienią. 

Polecane produkty

Zobacz też